ଓଡ଼ିଶାରେ ଜମି ପଞ୍ଜୀକରଣ: ଆପଣଙ୍କୁ କ’ଣ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ
ଓଡ଼ିଶାରେ ଜମି ପଞ୍ଜୀକରଣ **ଭାରତୀୟ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଆଇନ, ୧୯୦୮** ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏବଂ ପଞ୍ଜୀକରଣ ମହାନିରୀକ୍ଷକ (IGR), ଓଡ଼ିଶାର ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜମି କ୍ରୟ ଜମି ଅବସ୍ଥିତ ଜିଲ୍ଲାର ସବ-ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
**ପଞ୍ଜୀକରଣ ବିନା, ବିକ୍ରୟ ଡିଡ୍ର କୌଣସି ଆଇନଗତ ବୈଧତା ନାହିଁ।**
ଓଡ଼ିଶାରେ ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟି ହାର (୨୦୨୬)
| ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରକାର | ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟି | ପଞ୍ଜୀକରଣ ଫି |
|--------------|---------------| | କୃଷି ଜମି | ବଜାର ମୂଲ୍ୟର ୫% | ୧% (ସର୍ବନିମ୍ନ ₹୧,୦୦୦) | | ଆବାସିକ ପ୍ଲଟ୍ | ବଜାର ମୂଲ୍ୟର ୫% | ୧% (ସର୍ବନିମ୍ନ ₹୧,୦୦୦) | | ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜମି | ବଜାର ମୂଲ୍ୟର ୬% | ୧% (ସର୍ବନିମ୍ନ ₹୧,୦୦୦) | | ଉପହାର ଡିଡ୍ (ପରିବାର) | ବଜାର ମୂଲ୍ୟର ୨% | ୧% (ସର୍ବନିମ୍ନ ₹୧,୦୦୦) | | ଉପହାର ପତ୍ର (ଅନ୍ୟାନ୍ୟ) | ବଜାର ମୂଲ୍ୟର ୫% | ୧% (ସର୍ବନିମ୍ନ ₹୧,୦୦୦) |
**ଅତିରିକ୍ତ ଦେୟ:**
- ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ସେସ୍: ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟିର ୨%
- ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ଫି: ₹୧୦୦
- ଆଇନଗତ ମତାମତ ଫି ଭିନ୍ନ ହୁଏ
ମୂଲ୍ୟ କାଲକୁଲେଟର ଉଦାହରଣ
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ₹୨୫ ଲକ୍ଷ ମୂଲ୍ୟର **ଆବାସିକ ପ୍ଲଟ୍** ପାଇଁ:
| ଉପାଦାନ | ପରିମାଣ | |----------|------| | ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟି (୫%) | ₹୧,୨୫,୦୦୦ | | ପଞ୍ଜୀକରଣ ଫି (୧%) | ₹୨୫,୦୦୦ | | ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ସେସ୍ (SD ର ୨%) | ₹୨,୫୦୦ | | ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ଫି | ₹୧୦୦ | | **ମୋଟ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଖର୍ଚ୍ଚ** | **₹୧,୫୨,୬୦୦** |
ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ପଞ୍ଜିକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା
ପଦକ୍ଷେପ 1: ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ
କ୍ରେତା ଏବଂ ବିକ୍ରେତା ଉଭୟଙ୍କୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ପଡିବ:
**ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ:**
- ମୂଳ ବିକ୍ରୟ ଡିଡ୍ (ଯଦି ପୂର୍ବରୁ କ୍ରୟ କରାଯାଇଥିଲା)
- ଭୁଲେଖରୁ ଅଧିକାର ରେକର୍ଡ (RoR)
- 13 ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏନକମ୍ବ୍ରାନ୍ସ ପ୍ରମାଣପତ୍ର (EC)
- ମ୍ୟୁଟେସନ୍ ପ୍ରମାଣପତ୍ର
- ଜମି କର ଦେୟ ରସିଦ
- ଆଧାର କାର୍ଡ ଏବଂ ପାନ କାର୍ଡ
- ପାସପୋର୍ଟ-ଆକାର ଫଟୋଗ୍ରାଫ
**କ୍ରେତାଙ୍କ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ:**
- ଆଧାର କାର୍ଡ ଏବଂ ପାନ କାର୍ଡ
- ଠିକଣା ପ୍ରମାଣ
- ପାସପୋର୍ଟ-ଆକାର ଫଟୋଗ୍ରାଫ
- TDS ଦେୟ ପ୍ରମାଣ (ଯଦି ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ)
ପଦକ୍ଷେପ 2: ବିକ୍ରୟ ଡିଡ୍ ଡ୍ରାଫ୍ଟ କରନ୍ତୁ
ବିକ୍ରୟ ଡିଡ୍ ଡ୍ରାଫ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଜଣେ ଓକିଲଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ କିମ୍ବା IGR ଓଡ଼ିଶା ପୋର୍ଟାଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ଡିଡ୍ ରେ ଏହା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ:
- କ୍ରେତା ଏବଂ ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ
- ଜମି ବର୍ଣ୍ଣନା (ଖାତା, ପ୍ଲଟ୍, ତହସିଲ, ଗ୍ରାମ)
- ବିକ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ
- ଦେୟ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ
- ସୀମା ବର୍ଣ୍ଣନା
ପଦକ୍ଷେପ 3: ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ
ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରିବ:
- IGR ଓଡ଼ିଶା ପୋର୍ଟାଲ୍ (igrodisha.gov.in) ମାଧ୍ୟମରେ **ଅନଲାଇନ୍**
- ଅଧିକୃତ ବିକ୍ରେତାଙ୍କଠାରୁ **ଇ-ଷ୍ଟାମ୍ପ**
- ଟ୍ରେଜେରୀରୁ **ଭୌତିକ ଷ୍ଟାମ୍ପ**
ପଦକ୍ଷେପ 4: ଇ-ପଞ୍ଜିକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା
ଓଡିଶା ଇ-ପଞ୍ଜିକରଣକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି। କିପରି କରିବେ ତାହା ଏଠାରେ ଅଛି:
୧. [igrodisha.gov.in](https://igrodisha.gov.in) ପରିଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ ୨. ଏକ ଆକାଉଣ୍ଟ ତିଆରି କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଲଗ୍ ଇନ୍ କରନ୍ତୁ ୩. ସମ୍ପତ୍ତି ବିବରଣୀ ଏବଂ କ୍ରେତା/ବିକ୍ରେତା ସୂଚନା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ ୪. ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଅପଲୋଡ୍ କରନ୍ତୁ ୫. ଅନଲାଇନରେ ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟି ଏବଂ ପଞ୍ଜିକରଣ ଫି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ ୬. ସବ-ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ନିଯୁକ୍ତି ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ
ପଦକ୍ଷେପ ୫: ସବ-ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ
ନିଯୁକ୍ତି ତାରିଖରେ:
- କ୍ରେତା ଏବଂ ବିକ୍ରେତା ଉଭୟ ଦୁଇଜଣ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ
- ମୂଳ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଏବଂ ପରିଚୟ ପତ୍ର ଆଣନ୍ତୁ
- ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ଯାଞ୍ଚ (ଆଙ୍ଗୁଠି ଚିହ୍ନ ଏବଂ ଫଟୋ) କରାଯିବ
- ସବ-ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ଡିଡ୍ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି
ପଦକ୍ଷେପ ୬: ପଞ୍ଜିକୃତ ଡିଡ୍ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ
ପଞ୍ଜିକୃତ ବିକ୍ରୟ ଡିଡ୍ ସାଧାରଣତଃ **୭-୧୦ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିବସ** ମଧ୍ୟରେ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ।
ପଦକ୍ଷେପ ୭: ମ୍ୟୁଟେସନ୍ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରନ୍ତୁ
ପଞ୍ଜିକରଣ ପରେ, ନୂତନ ମାଲିକଙ୍କ ନାମ ସହିତ ଜମି ରେକର୍ଡ ଅପଡେଟ୍ କରିବା ପାଇଁ ତହସିଲ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ମ୍ୟୁଟେସନ୍ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ - ମ୍ୟୁଟେସନ ବିନା, ଜମି ରେକର୍ଡଗୁଡିକ ପୁରୁଣା ମାଲିକଙ୍କୁ ଦେଖାଏ।
IGR ଓଡ଼ିଶା ଅନଲାଇନ୍ ପୋର୍ଟାଲ
IGR ଓଡ଼ିଶା ପୋର୍ଟାଲ (igrodisha.gov.in) ପ୍ରଦାନ କରେ:
- **ସମ୍ପତ୍ତି ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ** — ସରକାର-ମୂଲ୍ୟାୟନିତ ମୂଲ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ
- **ଡ୍ୟୁଟି କାଲକୁଲେଟର** — ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟି ଏବଂ ଫି ଆକଳନ କରନ୍ତୁ
- **ଡିଡ୍ ଡ୍ରାଫ୍ଟିଂ** — ଫର୍ମାଟ୍ ଟେମ୍ପଲେଟ୍
- **ନିଯୁକ୍ତି ବୁକିଂ** — ସବ-ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ
ଏଡାଇବାକୁ ସାଧାରଣ ଭୁଲ
❌ **ପଞ୍ଜିକରଣ ପୂର୍ବରୁ ଭାର ଯାଞ୍ଚ ନକରିବା** ❌ **ସର୍କାଲ ରେଟ୍ ତଳେ ଦେୟ ଦେବା** — ଏହା କର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ନିକଟରେ ନାଲି ପଞ୍ଜୀକରଣ କରେ ❌ **ପଞ୍ଜିକରଣ ପରେ ମ୍ୟୁଟେସନ ଛାଡିବା** ❌ **ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ପରିଚୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଯାଞ୍ଚ ନକରିବା** ❌ **₹50 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ କାରବାରରେ TDS ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା**
ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ: ଜମି ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ
କେବଳ ପଞ୍ଜିକରଣ ବୈଧ ମାଲିକାନା ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦିଏ ନାହିଁ। **ସର୍ବଦା ପ୍ରଥମେ ଜମି ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ:**
[ଭୂମିସ୍କାନରେ ଜମି ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ →](/ମୂଲ୍ୟ)
ସମ୍ବନ୍ଧିତ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା
- [ଓଡ଼ିଶାରେ ଜମି ମାଲିକାନା କିପରି ଯାଞ୍ଚ କରିବେ](/land-verification-odisha)
- [ଭୁଲେଖ୍ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା](/bhulekh-odisha-guide)
- [ଓଡ଼ିଶାରେ କୃଷି ଜମି କିଣିବା](/agricultural-land-odisha)
---
> **ମାଷ୍ଟର ଚେକଲିଷ୍ଟ**: [ପ୍ରତ୍ୟେକ ଓଡ଼ିଶା ଜମି କ୍ରେତା ଅଗ୍ରିମ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ଥିବା 8ଟି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ →](/guides/documents-to-check-before-buying-land-odisha)